Op dinsdag 9 december 2008 om 10:30 uur houdt Paul van Buitenen een Grote Persconferentie in de Perszaal van het Europees Parlement, PHS 0 A 50 (Anna Politkovskaya zaal) over interne onregelmatigheden bij het EU Antifraude Bureau.
Reeds op 12 november 2008 heeft Paul van Buitenen een eerste zaak geopenbaard. Het AGD.nl schreef hierover:"Van Buitenen: EU-fraudedienst is verlamd
De antifraudedienst van de EU is verlamd door vriendjespolitiek en oneerlijk optreden van directeur Franz-Hermann Brüner.Europarlementslid Paul van Buitenen stelde dat vandaag na jarenlang onderzoek. De dienst, OLAF geheten, moet fraude en corruptie aanpakken rond het EU-budget van zo'n 110 miljard euro per jaar.
Van Buitenen onthulde vandaag vertrouwelijke documenten waaruit moet blijken dat de directeur rommelde met de benoeming van twee directeuren. Een interne onderzoeker moest kritiek op het optreden van Brüner hierover afzwakken en vertrok.
De zaak is voor Van Buitenen reden om OLAF voorlopig geen extra bevoegdheden te geven. Hij vraagt het Europarlement een voorstel daarover volgende week uit te stellen. "
Het bestuur van Nederland Transparant
Klokkenluider Paul van Buitenen opent nieuwe aanval op Europa in De Morgen 8 december 2008
Tien jaar nadat hij Europese Commissie liet struikelen is Paul Van Buitenen terug Johan Corthouts 8 December 2008, De Morgen (copyright (c) 2008 De Morgen)pagina 15, d.w.z. p.2 van het tweede katern
'Aanpak van fraude in Europese instellingen faalt'
'Ik heb ooit wel eens gezegd dat de situatie op het vlak van fraudebestrijding in de Europese Unie verbeterd is, maar ik kom daar op terug. Er is niets veranderd.' Europarlementslid Paul van Buitenen zorgde er exact tien jaar geleden voor dat de Europese Commissie struikelde. Vandaag ziet hij dat er nog niets veranderd is en uit hij in een gesprek met De Morgen zware kritiek op de Europese antifraudedienst Olaf.
door Johan Corthouts
Morgen is het tien jaar geleden dat Paul Van Buitenen uitpakte met zijn onthullingen over corruptie die leidden tot de val van de Europese Commissie onder leiding van de Luxemburger Jacques Santer. Op 9 december 1998 overhandigde Paul Van Buitenen aan Europarlementsleden een dossier over de incompetente manier waarop de Europese Commissie fraude bij verschillende aanbestedingsdossiers behandelde en over onregelmatigheden binnen de Commissie.
Toen een maand later de krant De Morgen de fraudezaak aan de grote klok hing, was het hek van de dam. Voor de Europese pers waren de onthullingen een vette kluif. Vooral de Franse commissaris Edith Cresson, die een bevriende tandarts overbetaalde adviesopdrachten had gegeven, kwam in opspraak.
Toen werkte Van Buitenen als financieel controleur bij de Europese Commissie. Vandaag is hij Europees parlementslid. Maar na tien jaar is er volgens de Nederlandse klokkenluider nog niet veel veranderd. Olaf, de antifraudedienst die in 1999 werd opgericht na de val van de commissie-Santer, is niet opgewassen tegen haar taak om onfrisse praktijken in de Europese instellingen een halt toe te roepen.
"Op tien jaar tijd is er niks veranderd," zegt de 51-jarige Van Buitenen. Hij geeft morgen op een persconferentie meer uitleg bij een 45 pagina's tellend rapport, waarin hij uitpakt met vier zaken die volgens hem het slecht functioneren van Olaf aantonen.
Het gaat om onregelmatigheden bij de aanstelling van een nieuwe directeur van Olaf, een onderzoek naar omkoping van een Olaf-ambtenaar tegen Hans-Martin Tillack, een journalist van het Duitse weekblad Stern, fraude bij het Centre pour le Développement de l'Entreprise (CDE) en een zaak van belangenvermenging tegen het Duitse christen-democratische Europarlementslid Elmar Brok.
Al meer dan 70 parlementaire vragen heeft Van Buitenen naar eigen zeggen gesteld over de problemen bij Olaf. Maar die hebben weinig stof doen opwaaien. "Iedereen draait zijn hoofd weg. Dit is oud nieuws zeggen ze. Maar deze zaken zijn zeer ernstig."
Hoe ernstig zijn ze?
"De vier dossiers die ik heb uitgekozen zijn illustratief voor de manier van handelen van Olaf. De meest recente zaak is die van van de CDE (een gemeenschappelijke instelling van de EU en ontwikkelingslanden voornamelijk uit Afrika, JCS). Tegen haar Malinese directeur is een onderzoek gestart wegens onregelmatigheden. Maar tegen zijn Franse adjunct, tegen wie ook heel wat aantijgingen zijn uitgebracht, gebeurde dat niet. Pas na parlementaire druk opende Olaf een onderzoek. En dan komt er plots een eerder verdwenen dossier met 300 pagina's aantijgingen tegen die Franse adjunct-directeur boven water. Zulke procedurele fouten stinken naar manipulatie. Het beeld dat van Olaf blijft hangen is dat van een heel slecht werkende dienst."
In de publieke opinie heeft Olaf nochtans een behoorlijke reputatie. Doet Olaf dan echt niks goed?
"Olaf heeft zeker successen geboekt, bijvoorbeeld in de strijd tegen sigarettenfraude. Binnen Olaf gebeuren goede dingen. Maar ik had deze nota niet kunnen schrijven als er bij Olaf zelf geen ongenoegen heerste over de gang van zaken. Met het onderzoek is niks mis, maar het loopt fout als het onderzoek op een politiek niveau komt. Dan stagneert het. Het management van Olaf schiet duidelijk tekort."
Volgens u is dat de fout van directeur-generaal Franz-Hermann Brüner. Moet hij weg?
"Brüner had in 2006 nooit herbenoemd mogen worden. Hij moet niet alleen weg, hij moet tuchtrechtelijk vervolgd worden. Als je naar de zaak Brok kijkt, dan zie je dat zijn herbenoeming duidelijke repercussies heeft op die zaak. Het gaat er mij niet om of Brok (tegen hem bestaan aantijgingen van belangenvermenging omdat hij naast zijn mandaat van Europarlementslid ook lobbyt voor mediabedrijf Bertelsmann, JCS) fout is geweest, wel over de manier waarop Olaf de zaak aanpakt. Olaf voerde een onderzoek naar de aantijgingen tegen Brok, omdat de dienst oordeelde dat de feiten voldoende zwaar zijn. Op dat moment grijpt Brüner in en laat het onderzoek sluiten. Brüner werd herbenoemd onder zware Duitse druk. Het vermoeden bestaat dat op een ogenblik dat er een zaak wordt geopend naar een christen-democratisch zwaargewicht in het parlement er een seintje richting Brüner uitgaat met de vraag om dit even te stoppen."
Hoe komt het dat er niet meer ophef bestaat over deze zaken?
"Om de een of andere reden komt Olaf daarmee weg. Van mij zeggen ze dat ik door wraak gedreven word. Van Buitenen heeft ooit gesolliciteerd bij Olaf en is daar afgewezen. Ik heb daar inderdaad gesolliciteerd. Toen ik in 2003 terugkwam van een jaar onbetaald verlof heb ik geprobeerd bij de Europese Commissie een passende baan te krijgen. Olaf was een voor de hand liggende keuze. Maar ik kon nergens een baan krijgen. Uiteindelijk heb ik werk gekregen in de administratie. Maar het feit dat ik afgewezen ben bij Olaf is toch geen reden om wraak te nemen."
Waarom heeft u vooral Olaf onder de loupe genomen? Waarom bijvoorbeeld niet het Europees Parlement?
"Ik heb gekeken naar allerlei zaken: het parlementsgebouw, het Berlaymontgebouw, Eurostat. Telkens opnieuw zag je dat Olaf overal bij betrokken is. Alle klokkenluiders moeten verplicht naar Olaf gaan. Dat staat in ambtenarenreglement. Olaf heeft die zaken onderzocht. Bij het Berlaymontgebouw hebben ze verkeerde conclusies getrokken. In de zaak van het Europees Parlementsgebouw zijn ze niet doortastend geweest. Over de zwarte kassen bij Eurostat hebben ze te lang gezwegen. Omdat ik niet alles kan onderzoeken, heb ik gekeken naar de oorzaak en dat is het feit dat Olaf faalt."
Is er dan niemand die Olaf fatsoenlijk controleert?
"Olaf is een directoraat-generaal van de Europese Commissie. Maar als er iets fout gaat, mag de commissie niet ingrijpen want Olaf is operationeel onafhankelijk. Je hebt wel een toezichthoudend comité met vijf deskundigen uit verschillen de landen. Het zijn bekwame mensen die schitterende rapporten schrijven over de tekortkomingen van Olaf. Maar Olaf kan daar mee doen en laten waar ze zin in heeft. Die toezichthoudende raad ontbeert de juridische basis om toezicht uit te oefenen. Het Comité der Wijzen dat na de val de commissie-Santer werd opgericht kwam al in 1999 tot die conclusie. De Rekenkamer heeft die conclusie in 2005 nog eens bevestigd."
Zijn de Europese politici te laks om te reageren?
"Kijk naar de zaak Tillack. Olaf startte een onderzoek tegen hem omdat hij een ambtenaar van Olaf zou hebben omgekocht. Er zijn sterke aanwijzingen dat die zaak verzonnen is, dat er gelogen is en dat Olaf een valse aanklacht tegen Tillack heeft ingediend bij het Belgische en Duitse gerecht. Maar op het ogenblik dat de Europese Ombudsman vaststelt dat Olaf niet correct gehandeld heeft, dat de petitiecommissie van het Europees Parlement de conclusies van de Ombudsman overneemt en vraagt er ernstig rekening mee te houden bij de herbenoeming van Brüner, wordt dit rapport in de conferentie van voorzitters van het parlement opzij geschoven. Weg ermee. De politiek doet dus ook niets."
De Europese Commissie voert momenteel toch onderzoek naar mistoestanden bij Olaf.
"Slechts een klein stukje van een van de vier dossiers is in onderzoek. Het gaat om een belangenconflict bij de benoeming van een directeur bij Olaf. In het preselectiepanel zat een directeur van de Europese Commissie tegen wie Olaf een onderzoek wegens fraude voerde. Brüner was al lang op de hoogte van die zaak, maar haalde die directeur niet uit het panel. Er werden zelfs pogingen ondernomen om het onderzoek te stoppen. Zo'n gedrag is ziekelijk en hoort niet bij een antifraudedienst van de Europese Unie. Het dossier wordt nu onderzocht door de Europese Commissie. Erger is dat de hele benoemingsprocedure was gemanipuleerd. Vooraf was voorspeld dat een bepaalde kandidaat het zou halen en dat is ook zo uitgekomen. De hele procedure heeft een jaar geduurd. Er werden 123 kandidaten geselecteerd. De procedure heeft een berg geld gekost. Waarom doen ze dat als de uitslag vooraf vaststaat? De benoemingsprocedures bij Olaf zijn gewoon fake."
Heeft u medestanders in het Europees Parlement?
(maakt een nulteken) "Er zijn wel mensen die sympathie hebben voor mij, zoals Bart Staes (Groen!), maar ze hebben moeite met mijn eigengereide manier van optreden. Ik ben nu aangekomen in de fase dat ik mijn nota aan de pers overmaak en ik kan nog 20 andere, gelijkaardige mistoestanden bij Olaf noemen."
Is fraude inherent aan Europa?
"Neen. Als ik bij een Belgisch of Nederlands ministerie zou werken dan denk ik dat ik dezelfde zaken bovenhaal. Ik hoop in het voorjaar een boekje open te doen over wantoestanden in het Europees Parlement. Het parlement is nog een grotere rotzooi dan de Europese Commissie. Ik kan dat zeggen want ik heb in beide instellingen gewerkt."
Is er de voorbije tien jaar iets veranderd op het vlak van fraudebestrijding?
"Ik heb in de tussentijd wel eens gezegd dat de situatie verbeterd is, maar ik kom daar op terug. Er is niets veranderd."
U moet wel heel erg ontgoocheld zijn.
"Ik stel me ernstig de vraag of ik me nog kandidaat moet stellen voor de Europese verkiezingen (juni 2009). Als er niks met dit dossier gebeurt dan is mijn conclusie: ik ben een roepende in de woestijn, ik ben blijkbaar een Don Quichotte."
'Aanpak van fraude in Europese instellingen faalt'
'Ik heb ooit wel eens gezegd dat de situatie op het vlak van fraudebestrijding in de Europese Unie verbeterd is, maar ik kom daar op terug. Er is niets veranderd.' Europarlementslid Paul van Buitenen zorgde er exact tien jaar geleden voor dat de Europese Commissie struikelde. Vandaag ziet hij dat er nog niets veranderd is en uit hij in een gesprek met De Morgen zware kritiek op de Europese antifraudedienst Olaf.
door Johan Corthouts
Morgen is het tien jaar geleden dat Paul Van Buitenen uitpakte met zijn onthullingen over corruptie die leidden tot de val van de Europese Commissie onder leiding van de Luxemburger Jacques Santer. Op 9 december 1998 overhandigde Paul Van Buitenen aan Europarlementsleden een dossier over de incompetente manier waarop de Europese Commissie fraude bij verschillende aanbestedingsdossiers behandelde en over onregelmatigheden binnen de Commissie.
Toen een maand later de krant De Morgen de fraudezaak aan de grote klok hing, was het hek van de dam. Voor de Europese pers waren de onthullingen een vette kluif. Vooral de Franse commissaris Edith Cresson, die een bevriende tandarts overbetaalde adviesopdrachten had gegeven, kwam in opspraak.
Toen werkte Van Buitenen als financieel controleur bij de Europese Commissie. Vandaag is hij Europees parlementslid. Maar na tien jaar is er volgens de Nederlandse klokkenluider nog niet veel veranderd. Olaf, de antifraudedienst die in 1999 werd opgericht na de val van de commissie-Santer, is niet opgewassen tegen haar taak om onfrisse praktijken in de Europese instellingen een halt toe te roepen.
"Op tien jaar tijd is er niks veranderd," zegt de 51-jarige Van Buitenen. Hij geeft morgen op een persconferentie meer uitleg bij een 45 pagina's tellend rapport, waarin hij uitpakt met vier zaken die volgens hem het slecht functioneren van Olaf aantonen.
Het gaat om onregelmatigheden bij de aanstelling van een nieuwe directeur van Olaf, een onderzoek naar omkoping van een Olaf-ambtenaar tegen Hans-Martin Tillack, een journalist van het Duitse weekblad Stern, fraude bij het Centre pour le Développement de l'Entreprise (CDE) en een zaak van belangenvermenging tegen het Duitse christen-democratische Europarlementslid Elmar Brok.
Al meer dan 70 parlementaire vragen heeft Van Buitenen naar eigen zeggen gesteld over de problemen bij Olaf. Maar die hebben weinig stof doen opwaaien. "Iedereen draait zijn hoofd weg. Dit is oud nieuws zeggen ze. Maar deze zaken zijn zeer ernstig."
Hoe ernstig zijn ze?
"De vier dossiers die ik heb uitgekozen zijn illustratief voor de manier van handelen van Olaf. De meest recente zaak is die van van de CDE (een gemeenschappelijke instelling van de EU en ontwikkelingslanden voornamelijk uit Afrika, JCS). Tegen haar Malinese directeur is een onderzoek gestart wegens onregelmatigheden. Maar tegen zijn Franse adjunct, tegen wie ook heel wat aantijgingen zijn uitgebracht, gebeurde dat niet. Pas na parlementaire druk opende Olaf een onderzoek. En dan komt er plots een eerder verdwenen dossier met 300 pagina's aantijgingen tegen die Franse adjunct-directeur boven water. Zulke procedurele fouten stinken naar manipulatie. Het beeld dat van Olaf blijft hangen is dat van een heel slecht werkende dienst."
In de publieke opinie heeft Olaf nochtans een behoorlijke reputatie. Doet Olaf dan echt niks goed?
"Olaf heeft zeker successen geboekt, bijvoorbeeld in de strijd tegen sigarettenfraude. Binnen Olaf gebeuren goede dingen. Maar ik had deze nota niet kunnen schrijven als er bij Olaf zelf geen ongenoegen heerste over de gang van zaken. Met het onderzoek is niks mis, maar het loopt fout als het onderzoek op een politiek niveau komt. Dan stagneert het. Het management van Olaf schiet duidelijk tekort."
Volgens u is dat de fout van directeur-generaal Franz-Hermann Brüner. Moet hij weg?
"Brüner had in 2006 nooit herbenoemd mogen worden. Hij moet niet alleen weg, hij moet tuchtrechtelijk vervolgd worden. Als je naar de zaak Brok kijkt, dan zie je dat zijn herbenoeming duidelijke repercussies heeft op die zaak. Het gaat er mij niet om of Brok (tegen hem bestaan aantijgingen van belangenvermenging omdat hij naast zijn mandaat van Europarlementslid ook lobbyt voor mediabedrijf Bertelsmann, JCS) fout is geweest, wel over de manier waarop Olaf de zaak aanpakt. Olaf voerde een onderzoek naar de aantijgingen tegen Brok, omdat de dienst oordeelde dat de feiten voldoende zwaar zijn. Op dat moment grijpt Brüner in en laat het onderzoek sluiten. Brüner werd herbenoemd onder zware Duitse druk. Het vermoeden bestaat dat op een ogenblik dat er een zaak wordt geopend naar een christen-democratisch zwaargewicht in het parlement er een seintje richting Brüner uitgaat met de vraag om dit even te stoppen."
Hoe komt het dat er niet meer ophef bestaat over deze zaken?
"Om de een of andere reden komt Olaf daarmee weg. Van mij zeggen ze dat ik door wraak gedreven word. Van Buitenen heeft ooit gesolliciteerd bij Olaf en is daar afgewezen. Ik heb daar inderdaad gesolliciteerd. Toen ik in 2003 terugkwam van een jaar onbetaald verlof heb ik geprobeerd bij de Europese Commissie een passende baan te krijgen. Olaf was een voor de hand liggende keuze. Maar ik kon nergens een baan krijgen. Uiteindelijk heb ik werk gekregen in de administratie. Maar het feit dat ik afgewezen ben bij Olaf is toch geen reden om wraak te nemen."
Waarom heeft u vooral Olaf onder de loupe genomen? Waarom bijvoorbeeld niet het Europees Parlement?
"Ik heb gekeken naar allerlei zaken: het parlementsgebouw, het Berlaymontgebouw, Eurostat. Telkens opnieuw zag je dat Olaf overal bij betrokken is. Alle klokkenluiders moeten verplicht naar Olaf gaan. Dat staat in ambtenarenreglement. Olaf heeft die zaken onderzocht. Bij het Berlaymontgebouw hebben ze verkeerde conclusies getrokken. In de zaak van het Europees Parlementsgebouw zijn ze niet doortastend geweest. Over de zwarte kassen bij Eurostat hebben ze te lang gezwegen. Omdat ik niet alles kan onderzoeken, heb ik gekeken naar de oorzaak en dat is het feit dat Olaf faalt."
Is er dan niemand die Olaf fatsoenlijk controleert?
"Olaf is een directoraat-generaal van de Europese Commissie. Maar als er iets fout gaat, mag de commissie niet ingrijpen want Olaf is operationeel onafhankelijk. Je hebt wel een toezichthoudend comité met vijf deskundigen uit verschillen de landen. Het zijn bekwame mensen die schitterende rapporten schrijven over de tekortkomingen van Olaf. Maar Olaf kan daar mee doen en laten waar ze zin in heeft. Die toezichthoudende raad ontbeert de juridische basis om toezicht uit te oefenen. Het Comité der Wijzen dat na de val de commissie-Santer werd opgericht kwam al in 1999 tot die conclusie. De Rekenkamer heeft die conclusie in 2005 nog eens bevestigd."
Zijn de Europese politici te laks om te reageren?
"Kijk naar de zaak Tillack. Olaf startte een onderzoek tegen hem omdat hij een ambtenaar van Olaf zou hebben omgekocht. Er zijn sterke aanwijzingen dat die zaak verzonnen is, dat er gelogen is en dat Olaf een valse aanklacht tegen Tillack heeft ingediend bij het Belgische en Duitse gerecht. Maar op het ogenblik dat de Europese Ombudsman vaststelt dat Olaf niet correct gehandeld heeft, dat de petitiecommissie van het Europees Parlement de conclusies van de Ombudsman overneemt en vraagt er ernstig rekening mee te houden bij de herbenoeming van Brüner, wordt dit rapport in de conferentie van voorzitters van het parlement opzij geschoven. Weg ermee. De politiek doet dus ook niets."
De Europese Commissie voert momenteel toch onderzoek naar mistoestanden bij Olaf.
"Slechts een klein stukje van een van de vier dossiers is in onderzoek. Het gaat om een belangenconflict bij de benoeming van een directeur bij Olaf. In het preselectiepanel zat een directeur van de Europese Commissie tegen wie Olaf een onderzoek wegens fraude voerde. Brüner was al lang op de hoogte van die zaak, maar haalde die directeur niet uit het panel. Er werden zelfs pogingen ondernomen om het onderzoek te stoppen. Zo'n gedrag is ziekelijk en hoort niet bij een antifraudedienst van de Europese Unie. Het dossier wordt nu onderzocht door de Europese Commissie. Erger is dat de hele benoemingsprocedure was gemanipuleerd. Vooraf was voorspeld dat een bepaalde kandidaat het zou halen en dat is ook zo uitgekomen. De hele procedure heeft een jaar geduurd. Er werden 123 kandidaten geselecteerd. De procedure heeft een berg geld gekost. Waarom doen ze dat als de uitslag vooraf vaststaat? De benoemingsprocedures bij Olaf zijn gewoon fake."
Heeft u medestanders in het Europees Parlement?
(maakt een nulteken) "Er zijn wel mensen die sympathie hebben voor mij, zoals Bart Staes (Groen!), maar ze hebben moeite met mijn eigengereide manier van optreden. Ik ben nu aangekomen in de fase dat ik mijn nota aan de pers overmaak en ik kan nog 20 andere, gelijkaardige mistoestanden bij Olaf noemen."
Is fraude inherent aan Europa?
"Neen. Als ik bij een Belgisch of Nederlands ministerie zou werken dan denk ik dat ik dezelfde zaken bovenhaal. Ik hoop in het voorjaar een boekje open te doen over wantoestanden in het Europees Parlement. Het parlement is nog een grotere rotzooi dan de Europese Commissie. Ik kan dat zeggen want ik heb in beide instellingen gewerkt."
Is er de voorbije tien jaar iets veranderd op het vlak van fraudebestrijding?
"Ik heb in de tussentijd wel eens gezegd dat de situatie verbeterd is, maar ik kom daar op terug. Er is niets veranderd."
U moet wel heel erg ontgoocheld zijn.
"Ik stel me ernstig de vraag of ik me nog kandidaat moet stellen voor de Europese verkiezingen (juni 2009). Als er niks met dit dossier gebeurt dan is mijn conclusie: ik ben een roepende in de woestijn, ik ben blijkbaar een Don Quichotte."
